Grootje in het bootje

Mijn broer, altijd wars van formaliteiten, stropdassen en verplichte gezelligheid, had in een vlaag van romantiek op Valentijnsdag zijn vriendin in Australië ten huwelijk gevraagd. Met als voorwaarde dat de gehele plechtigheid zich in Nederland zou afspelen. Aldus geschiedde afgelopen zaterdag, in een oude kapel in Egmond aan de Hoef.

In die romantische vlaag had hij zich niet beseft dat hij in een bureaucratische molen terecht zou komen over vereiste papieren. En niet beseft hoeveel knopen er zouden moeten worden doorgehakt over marsepeinen taarten, ceremoniemeesters, champagne en het huren van bakfietsen! Zo gaat dat met huwelijken; je bedenkt iets spontaan en vervolgens kom je in een malle molen terecht, die weinig meer met het oorspronkelijk idee - dat het je leuk lijkt je wat minder vrijblijvend te verbinden met die ander- te maken lijkt te hebben. Het mooie is echter, dat eenmaal gezeten in je mooiste pak tegenover de ambtenaar van de burgerlijke stand, je wel weer terugkeert naar die essentie. Dan gaat het om je volmondig ‘ja’ en de bevestiging met een goeie kus.

Voor mij was het ook speciaal. Voor het eerst een keer getuige zijn, de eerste keer optreden met Freek en voor het eerst een echte schoonzus hebben natuurlijk! Ook blijkt zo’n bruiloft een uitstekend moment voor een reünie met veel familieleden. Een enkele enthousiaste nicht verzamelde e-mailadressen om dan toch maar eens een keer bij elkaar te komen en bij te praten na elkaar 25 jaar niet te hebben gezien. Daarvoor hoef je dus kennelijk niet eens in Australië te gaan wonen, om je ‘extended family’ enigszins uit het oog te verliezen.

Het bruidspaar zat de volgende dag alweer gewoon op de fiets naar het strand van Castricum; in spijkerbroek en zonder corsage. Life goes on. Toch aardig dat ik mijn broer een keer in mijn leven in een krijtstreeppak heb mogen zien. Hij gaat het pak thuis in Australië weggooien, zegt ie. Een beetje dwars is ie gelukkig nog wel.

Lowlands

Dit weekend mijzelf ondergedompeld in de wereld die Lowlands heet. Was mijn eerste keer. Altijd al een laatbloeier geweest.

Nog nooit zoveel mensen bij elkaar gezien! En zoveel tenten op de vierkante meter! En zoveel rijen voor de WC! Ben ik de enige die zich- hangend boven de WC bril- afvraagt hoe je het in godsnaam moet organiseren dat honderden WC’s gemiddeld een keer per minuut worden doorgespoeld? En hoe je die immense circustenten krijgt opgebouwd? Nu verraad ik me; dit klinkt veel te nuchter en afstandelijk voor een festivalganger. Inderdaad, ik vind onderdompelen stiekem best moeilijk. Het ‘outsiders’ perspectief gaat mij van nature het beste af. En dat is natuurlijk niet de bedoeling; Lowlands moet je ‘ondergaan’. Iets minder koffie en iets meer bier had kunnen helpen.

De namen op de T-shirts van de festivalgangers voorspellen waar zij hun feestje gaan vieren. Bandjes met namen als The Hives, The Hoosiers en The Kooks spelen voor een publiek dat al van ze houdt voordat er één noot gespeeld is. Het erbarmelijke geluid bij de Dropkick Murpheys houdt de crowdsurfers niet tegen; gefeest zal er worden! Bij Franz Ferdinand wagen Jolanda en ik ons vlakbij het podium. Als de eerste tonen klinken springt het publiek als één man op en neer; staan blijven kan niet, want de schouders van de buren tillen je vanzelf omhoog. Grappig gevoel en blij dat ik geen teenslippers draag.

Mijn muzikale hoogtepunten bevinden zich opvallend vaak aan het begin van de dag en in de kleinste tenten. Ik ben duidelijk een ‘koffie-concert’-type. Erg genoeg blijkt ook bij mij dat mijn favorieten voor het festival dezelfde zijn al die erna. Ane Brun maakt, samen met haar strijkers, prachtige muziek. Een lust voor het oor, na al die stoere schreeuwerigheid. Ook Lucky Fonz III is een verademing, met zijn ontwapenende presentatie en zijn mooie liedjes.

Op de derde dag ben ik gewend aan de mensenmassa en aan de ranzige geuren die af en toe opstijgen uit de afvalbakken. Ik geniet van de vreemde uitdossingen waarmee mensen op het festival verschijnen (zie foto). Ook heel fijn om te zien dat het inmiddels ‘cool’ is om helblauwe oordopjes uit je oren te laten piepen en niet meer ‘cool’ om je oren voorgoed te laten verkloten door de Sex Pistols.

Als de eerste regendruppels vallen, besluiten de stoerste jongens in hun blootje een slip-wedstrijd op het gras te beginnen. Ze worden door duizenden, inclusief mijzelf, toegejuicht vanuit de droge tent. Het is gelukt; eindelijk heb ik het Lowlands-gevoel te pakken.

Extremen

Als we de eerste nacht in de zeilboot gaan slapen dekken we de boot provisorisch af met een dekzeil. Heel ingenieus, met gewichtjes van volle waterflesjes; het ziet er prachtig uit. Helemaal sluitend is het niet, maar ach, wat geeft dat nou met prachtig weer. Als de zon ondergaat komen de muggen eens bij ons kijken. Eerst een paar en dan in dikke zwarte wolken. Snel vluchten we onder het dekzeil waar al snel net zulke grote wolken muggen onder vliegen als buiten. We wurmen ons snel in de slaapzakken, maar de muggen vallen massaal aan op onze heerlijk smakende gezichtjes. Pitbull-muggen noemen de Friezen ze. Dieper dus in de slaapzak en aantrekken die koortjes. Er is alleen nog een heel klein gaatje open waardoor we proberen adem te halen. Dat gaat best moeilijk in een slaapzak die gemaakt is om nog te verwarmen bij –10 C. Zonne krijgt spontaan de slappe lach van die drie mummies op de bodem van de boot en giechelt bij iedere pets die wij uitdelen aan brutale muggen die het nog proberen ons ademgaatje binnen te dringen. Pas als de zon weer opkomt gaan de muggen naar huis. Ons is het lachen dan inmiddels vergaan. Een blik op Zonne’s wangen zegt genoeg over wie er precies plezier heeft gehad vannacht.

In de late avondzon dobbert ons bootje door het wonderschone natuurgebied. De stilte is fenomenaal en het gebrek aan wind in de zeilen hindert ons totaal niet. Op zoek naar een plek om aan te meren voor de nacht belanden we op een klein eilandje. Daar is nog één ander bootje, waarvan de bewoners liggen te zonnen op het kleine stukje gras. Als wij, in verband met de pitbull-muggen, ons tentje gaan opzetten begint de jongen te spelen op zijn kleine accordeon. De ijle en melancholische tonen van het instrument vormen de perfecte achtergrond voor deze idylle. Het meisje vraagt ondertussen of we soms nog wat vegetarische bonen willen, omdat zij toch over hebben. Ik haal het flesje rosé uit het water dat heerlijk koel is geworden en vlei mij op de stoeltjes die nog net in het laatste zonnetje staan. Zon in het gezicht, heerlijk eten, zoete wijn en mooie muziek. Hoe perfect kan het leven zijn? Daar zijn we even stil van.

Zeilen

Brigitte Kaandorp had ooit een stukje in haar show over zeilen; over de ‘giek’ en de ‘ral’ en nog veel meer rare termen. En ik maar denken dat ze het overdreef. Toen wij vorige week op een gehuurde zeilboot in de Friese meren dobberden bleek het tegendeel. De wind nam ernstig toe. De bijgeleverde gebruiksaanwijzing zei:

Grootzeil enkel gereefd:

*zet de dirk door, zodat het gewicht van de giek erin hangt. Omhoog hijsen hoeft niet!
*zorg dat het vioolblok van de smeerreep vrij onder de giek hangt.
*haal de spanning van de halstalie en pik het bovenblok van de talie uit de halshoek.
*de schipper stuurt op, zodat de druk in het zeil mindert.

En dan te bedenken dat je het grootzeil pas gaat ‘reven’ als de wind zo hard is dat je bootje op één kant over het meer dendert, dat het kind in zwemvest bij voortduring roept ‘Ik ben baaaang!’ en dat je petje en gebruiksaanwijzing ook nog eens erg hun best doen overboord te slaan. Ik heb dus op goed geluk een lel gegeven tegen het vioolblok, nam nog een hapje van de smeerreep en toen hoefde de schipper alleen nog maar zachtjes op te sturen, waardoor de druk in het zeil verminderde. God zij dank niet aan lager wal geraakt. Begrijp je ook meteen waar de term opge-fok-t vandaan komt.

Marktplaats

Geen mooiere plaats dan Marktplaats. Ik ben eraan verslaafd en met mij miljoenen mensen. Ik staar vaak peinzend voor mij uit….wat heb ik nou nog nodig in mijn leven?…. om dat ene materiële ongemak dan onmiddellijk te gaan oplossen met behulp van Marktplaats.

Het is niet alleen de perfecte manier om te weten te komen waar nou net dat tussenversterkertje dat jij nodig hebt ergens in Nederland staat te verstoffen op een zolderkamer, maar het is ook de manier om mensen te ontmoeten waarbij je normaal gesproken niet zo snel op huisbezoek zou gaan. Die keer van dat tussenversterkertje was ik dus bij een ouder echtpaar in Beverwijk, waarbij de vrouw duidelijk de zakelijkste was en bij het schenken van de koffie de minimumprijs nog eens herhaalde, daarbij dreigende blikken werpend op haar man. En mijn laptopje van die Hindoestaanse familie uit Uithoorn. Waarom zat die moeder toch ’s middags nog in haar ochtendjas op de bank?
Zo koop je niet alleen een ding, je sleept ook gelijk het verhaal van de vorige eigenaren mee naar huis. In Sloten kwam ik ooit bij een mannetje drie hoog achter in een armzalige flat. Zijn huis, mistig van de sigarettenrook, vol met platen en apparatuur. Hij had mij naar zijn huis gelokt met de volgende advertentie: ‘Philips boxen, 25 jaar geleden al topkwaliteit. Voor de liefhebber’. Nou, een liefhebber van een mooi geluid ben ik wel, maar een kenner van boxen zeker niet. Ik heb ze dus maar gekocht op zijn aanraden en de troostende gedachte dat, mocht het geluid tegenvallen, de boxen nog altijd mooi zouden staan in mijn retro keuken. Dat vertelde ik maar niet aan de verkoper, een echte liefhebber immers, die daar niets van begrepen zou hebben. Toen ik thuisgekomen als niet-kenner maar geen geluid uit de boxjes kon toveren, heb ik hem met schaamrood op de kaken opgebeld. En ja hoor, de volgende dag kwam hij in al zijn groezeligheid voorgereden en zonder al te veel te zeggen begon hij met zijn meegebrachte soldeerbout het juiste draadje aan het juiste tulpje te knutselen. En niks geen voorrijkosten; nee, hij deed het uit liefde voor het voortbestaan van ‘zijn’ boxjes.

Oh, en dan mijn andere retro-avontuur. De Bosch-koelkast uit de jaren ’50, zooooooo mooi, dat ik zwichtte, ondanks de milieubezwaren. Na een totaal verbouwde camper, omdat de koelkast er net niet inpaste, en een zweterige actie met mijn neef & vriend om het onding naar boven te takelen gaf de koelkast na twee dagen de geest. Ik mailde de mevrouw van wie ik hem gekocht had om haar te condoleren; de koelkast was al sinds zij 1 jaar was in de familie. Spontaan maakte ze de helft van het bedrag over.

Zat van de week achter mijn computer op nog een materieel ongemak; mijn bureaustoel. Nodig aan vervanging toe. Op Marktplaats lachte een grote zwarte directeursstoel naar mij. Ik spoedde mij naar de Westerparkbuurt en laadde de stoel in de auto. Ik had van de gevraagde € 75 ook nog € 25 weten af te pingelen! Thuisgekomen zag ik pas dat het een IKEA-stoel betrof en zocht de bewuste stoel op de IKEA-website. Nieuwprijs € 55. Hmmm. Voor 5 euro minder dan de nieuwprijs had ik me toch wel een ontzettende 2e hands stoel laten aansmeren! Ik belde meteen de verkoopster en deed mijn beklag. Ze zou het overleggen met haar vriend.

Ik wacht nog steeds op haar telefoontje. Als ik bel word er niet opgenomen. Daar gaat mijn vertrouwen in de medemens, daar gaat mijn lofzang op Marktplaats. Ik zoek nog kaartjes voor Lowlands; weet iemand nog wat betrouwbaars?

Zomerprogramma

Mijn werk zit er weer even op. De vijf weken van het zomerprogramma voor onze 22 studenten,10 Amerikanen, 10 Nederlanders en 2 Bosniërs, zijn afgerond.

Het waren heftige weken voor iedereen. Na de opening in Kopenhagen, waar alle 105 studenten van dit jaar aanwezig waren, verdween iedereen met zijn eigen groep naar Parijs, Berlijn, Warschau, Kopenhagen of Amsterdam. Daar werden ze getrakteerd op een (in Nederland door o.a. mij samengesteld) programma over
WO II en de stand van zaken rondom mensenrechten en minderheden in Nederland anno nu. In eerste instantie zag ik het niet zo zitten, dat stuk over WO II, maar ik moet wel constateren dat die onderdelen behoorlijk indruk maakten, ook op mij. Zo hadden we een gesprek met een kranige vrouw, nu in de 80, die vertelde hoe ze destijds baby’s uit de Hollandse Schouwburg smokkelde naar het tegenover gelegen kinderdagverblijf om de kinderen vervolgens te laten onderduiken. En Ed van Thijn, ex-voorzitter van Humanity in Action, die geëmotioneerd vertelde over zijn oorlogstijd met twee bezoeken aan Westerbork (Opmerkelijk, want normaal kom je daar maar een keer op doorreis..) Op een zondagochtend gingen we op de koffie bij Frieda Menco, die Auschwitz heeft overleefd en aan wie de studenten hun vragen konden stellen. Langzaam begon ik het toch heel bijzonder te vinden om in de gelegenheid te zijn deze mensen op hoge leeftijd hun verhalen over oorlog in Nederland nog te kunnen horen vertellen.

De lezingen over de stand van zaken mbt mensenrechten en minderheden in Nederland anno 2008 leverde wisselende resultaten op. Soms vielen de studenten in slaap of werden ze juist heel opstandig. Bijvoorbeeld tijdens een lezing van een dame van het discriminatiebureau die ons vroeg op te staan als we ons aangesproken voelde tot de categorie vrouw, homo, religieus gehandicapt etc. Niemand vond dat leuk; met een poging het hokjes-denken aan te kaarten, bereikte ze juist het tegendeel. Er waren ook een aantal super goeie lezingen, zoals die van Joris Luyendijk, die toch maar mooi even kwam opdraven voor ons kleine groepje studenten. Joris sprak over zijn visie op media & manipulatie en bezwoer ons dat dit zijn voorlaatste lezing was over dit onderwerp; het komt hem zijn oren uit! Ook interessant was het interview met Eveline Raijmakers, directeur van Chocolonely, die natuurlijk ook gelijk wat reepjes uitdeelde. En Margalith Kleiwegt besprak op een mooie, persoonlijke manier haar onderzoek in Slotervaart naar de ouders op de school van Mohamed B.

Na een spontaan ingelast bezoek aan het ICTY (Ex-Joegoslavië Tribunaal in Den Haag, erg indrukwekkend!) moesten de studenten dan toch echt zelf gaan werken aan een mini onderzoek naar bijvoorbeeld ‘slavernijmonumenten’, ‘weigerambtenaren bij homohuwelijken’ 'inburgeringtest’ of ‘importbruiden’. Gelukkig bleef er ook nog tijd over voor een incidentele picknick in het Vondelpark en wat feestjes bij mensen thuis. Op de ADHD-er, de autistische jongen en het televisieverslaafde meisje na, bleken de studenten best een puik groepje mensen bij elkaar. De eindevaluatie in Kopenhagen was lovend en emotioneel (ook door het chronische gebrek aan slaap). Brak en voldaan heb ik mijn limegroene koffertje vol zomerprogramma ervaringen tenslotte mijn huis binnengesleept om het geheel de komende tijd eens even flink te laten bezinken.

Helden

‘Alles doet het nog, alles doet het nog,’ zingen de vier helden uit de Nederlandse popgeschiedenis in De Kuip. Een nummer van hun ‘laatste’ CD Klaar. Klaar zijn ze er blijkbaar nog niet echt mee. Doe Maar doet het gewoon weer; 7 jaar na hun eerste reünieconcerten geven ze er nog twee in De Kuip.

Ik miste het 7 jaar geleden, maar nu ben ik erbij; mijn eerste Kuip-concert. En ik vind het ontroerend. Die mannen die 25 jaar meer leven in hun kop en lijf hebben zitten dan toen en toch gewoon weer diezelfde liedjes staan te spelen. Henny nog veel meer de aanvoerder dan ik me kan herinneren; zijn fonkelende ogen staren het publiek aan vanaf het megascherm. Wauw, dat is beslist geen uitgebluste zestiger. En Ernst, nog steeds een hoog knuffelgehalte en zeker ook charisma. Dat in tegenstelling tot Jan de gitarist, die maar een beetje zijn slagjes slaat in het midden van het podium en de andere Jan, stilletjes achter het drumstel. Ernst zingt ‘Je bent ineens geen kind meer, maar zo mooi, en minstens zeventien’. De dochter (zijn dochter?) van het meisje waar hij dit ooit voor schreef zit in de zaal. Dat is de volgende generatie, maar onze helden gaan daar niet onder gebukt. Deze mannen dragen hun jaren in stijl.

Punkers die te jong zijn voor Doe Maar, lopen toch met hanenkammen in Skunkkleuren. Het publiek is enorm gemêleerd en zoveel beleefder dan tijdens het gemiddelde avondje Paradiso! Hoera voor de provincie! We dansen op ‘Sinds 1 dag of 2’ en luisteren naar de klassieke tekst van ‘Nederwiet’. Iedereen kent de teksten en ik voel me zelden zo Nederlands als tussen die 50.000 mensen in de Kuip, die allemaal hetzelfde cultuurgoed delen. Doe Maar zingt ‘Dit is de laatste x’ en Henny zegt dat hij dat niet kan beloven. Niemand zou hem toch meer geloven. Ze blijven spelen tot hun 85e! Zo herken je echte helden.